Kanatlı işletmelerinde atmosferde gaz karışımı içinde ya da değişik solüsyonlarda sıvı formda, kuluçka makinelerinin, follukların dezenfeksiyonunda, tavuk karkaslarında,karkas soğutma sularında ve kontamine yumurta dezenfeksiyonunda ozon kullanım alanları bulunmaktadır.(1)

            Kanatlı kesimhanelerinde önemli miktarlarda tüketilen suyun ozonlanarak tekrar kullanılması su harcamalarının önemli oranda azalmasına olanak sağlamaktadır. Chang ve Sheldon(2) tarafından yürütülen çalışmada, soğutma öncesi kullanılan suyun ozonlanarak piliçlerin soğutulma aşamasında tekrar kullanımıyla toplam canlı sayımında ortalama 2,7 logaritmik bir azalma sağlandığını belirtmişlerdir. Ancak ozonun lipid ve proteinleri okside ederek parçalaması nedeniyle pH’da düşme olduğu gözlenmiştir. Benzer şekilde, Sheldon ve Brown(3) belirli ppm ozon içeren soğutulmuş suya daldırılan karkasların mikrobiyel yükünde, işlem görmeyen karkaslara kıyasla azalma olduğunu, Yang ve Chen(4) ise, piliç parçalarını belirli süre ve belirli ppm’de ozon içeren soğutulmuş suda bekletme sonunda mikrobiyel yükte 1 logaritmik azalma olduğunu saptamışlardır.

            Ozon gazının kanatlı sanayinde diğer bir kullanım alanı, kuluçka makinelerinin ve folluklarının dezenfeksiyonudur. Bu amaçla yapılan bir çalışmada, kuluçka makinelerinin folluklarından izole edilen Staphylococcus, Streptococcus ve Bacillus türleri ve kültür koleksiyonlarından elde edilen E.coli, Pseudomonas fluorescens, S. typhimurium, Proteus türleri ve Aspergillus fumigatus türleri, laboratuarda inoküle edilerek ozon gazına tabi tutulmuştur. %1,5-1,65 (w/w) oranında kullanılan ozonun, mikroorganizma yükünde 4-7 logaritmik azalmaya neden olduğu saptanmıştır.(5)

 Ozon gazının, yumurtaların raf ömrünün uzatılması ve mikrobiyal yükünün azaltılması üzerine etkilerinin incelendiği çalışmalardan olumlu sonuçlar alınmıştır. Yapılan bir çalışmada, kuluçkadaki yumurtalara doğal yolla bulaşmış mikroorganizmalar üzerinde ozonun etkisi incelenmiştir. Ozonlanmış (%2,83 w/w) su ile yıkanan yumurtaların kabuklarındaki mikrobiyal yükte 2,5 logaritmik ünitenin üzerinde bir sayısal azalma saptanmıştır(6). Bailey ve Ark.,ozonlanan kuluçka kabinlerinde havadaki Salmonella ve toplam canlı sayısının %75-99 arasında azaldığını bildirmiştir.

Yumurtaların depolanmasında, geçirgen yumurta kabuğundan nem kaybı nedeniyle oluşabilecek büzülmeyi engellemek amacıyla, yüksek nem gereklidir. Ancak yüksek nem, küf gelişimine sebep olmaktadır. Bunun yanında, ozonlu atmosferde, yumurtalar %90 nem ve 0°C de 8 aya kadar küf gelişimi olmadan depolanabilmektedir. Bu şekilde depolanan yumurtaların taze yumurtalardan ayırt edilmesinin olanaksız olduğu görülmüştür. Krivopishin ve Ark. (7), yumurta depolanması amacıyla 1-3 mg/lt düzeyinde ozon içeren bir atmosferde yumurtaların 40-45 °C’ deki sıvı parafine 10-30 dakika süreyle daldırılmasını önermişlerdir. Cox. ve Ark. (8), kabuklu yumurtaların 59,4°C’deki su ile yıkanarak, vakum altında ozonlanmasıyla üründe mikrobiyel yükün azaldığı ve raf ömrünün uzadığını belirtmektedir.

CİVCİV VE PİLİÇLERİN  BAKIMI

            Civcivler büyütme yerlerine getirilmeden önce, kümeste bulunan bütün altlık ve pislikler kümesten çıkarılarak umumi temizlik yapılmalı, kümesin tavan,duvar ve kapıları püskürtme suretiyle çok iyi şekilde yıkanmalıdır. Kümesin zeminini hiç pislik lekeleri kalmayacak şekilde iyice temizlemeliyiz. Bütün bu temizlik işlemleri tamamlandıktan sonra kümesin tamamı dezenfekte edilmelidir. Kümesler temizlenip hazırlandıktan sonra temizlenmiş ve dezenfekte edilmiş suluk, yemlik, tünek, folluk, kafes gibi alet ve malzemeler  kümese yerleştirilmelidir. Yemlik ve sulukların haftada 1-2 defa iyice temizlenmesi ve dezenfekte edilmesi gerekir.

            Temizleme ve dezenfekte işlemleri sırasında ozonlanmış su kullanımı yerinde bir karar olacaktır. Ozonlanmış su ile temizlenen alet ve ekipmanların dezenfektesi de sağlanmış olacaktır.  

KAYNAKLAR

1-Turantaş F. “Ozonun beyaz et sanayinde kullanımı” Gıda, Aralık 94 (2001) 

 2-Chang Y.H and Sheldon, B.W “Application of ozone with     physical wastewater treatments to recondition poultry process waters” Poultry Science ,68,656, (1989)

3-Sheldon, B.M. and Brow, A.L. “Efficiacy of ozone as a disinfectant for poultry carcasses and chill water” Journal of Food Science, 51, 305(1986)

4-Yang , P.P.M. and Chen T.C. “Stability of ozone and its germicidal properties on poultry meat microorganisms in liquid phase” Poultry Sicience , 44, 501, (1979)

5-Whistler, P.E. and Sheldon B.W. “Biocidal activitiy of ozone versus Formaldehyde against poultry pathogens inoculated in prototype setter” Poultry Science 68,1068(1989a)

6-Whistler, P.E. and Sheldon, B.W. “Bactericidal activity, eggshell conductance and hatchability effects of ozone versus formaldehyde disinfection” Poultry Science ,68 1074 (1989b)

7-Krivopishin, İ.P. Emelyanov B.V. and Tregubov B.A “Method for preservation of eggs” USSR patent no: 577009 (19979

8-Cox. J.P, Cox. J.M.and Cox. R.W. “Hyperpastorization of food” U.S patent no: 5,431,939

NEDEN OZON OZON ALANLARI OZON HAKKINDA HİZMETLERİMİZ ÜRÜNLERİMİZ REFERANSLARIMIZ İLETİŞİM